Arcadia Chrysanten

Warmte, koude lucht, licht en gas: hoe Arcadia Chrysanten met Stolze en Priva steeds slimmer teelt

Afgelopen september konden telers weer subsidie aanvragen uit de regeling Energie-efficiëntie Glastuinbouw (EG). Er lag € 30 miljoen klaar. Voor warmteterugwinning door ontvochtiging en luchtbehandeling ging het subsidiepercentage naar 30 procent. De sector wil minder gas, meer elektrisch en het klimaat slimmer regelen.

Bart van Ruijven, mede-eigenaar van Arcadia Chrysanten in De Lier, herkent dat. “De overheid gaat gas steeds zwaarder belasten. Dus uit financieel oogpunt moet je eigenlijk van het gas af. Maar daarna maken ze de elektra ook duurder. Dat zijn de lastige punten.”

18 hectare op één aansluiting

Arcadia teelt zo’n 35 rassen chrysanten. De laatste jaren bracht het bedrijf de teelt samen: drie kassen, 18 hectare op één elektra- en één gasaansluiting. “Hoe meer stroom je verbruikt, hoe goedkoper de transportkosten en belastingen worden. Dat gaat in staffels,” legt Bart uit. “Heb je 18 hectare op vijf plekken, dan doorloop je vijf keer al die staffels. Wij lopen ze hier in één keer door.”

Koude lucht, geen warmteblok

In 2015 begon Arcadia met het inpassen van luchtbehandelingskasten (LBK’s). In de nieuwste kas hangt een nieuwe variant: eentje met een geïsoleerde slurf waardoor een warmteblok niet noodzakelijk is en de capaciteit verdubbeld kon worden.

Die kast vroeg om een andere aansturing. “Ik zag dat er warmte in de slurf ging, terwijl ik de kas juist kouder wilde hebben,” vertelt Bart. “Dus ik gebruik warmte die ik niet eens wil hebben.” Ook wilde hij sturen op absolute vochtigheid (AV) in plaats van relatieve vochtigheid (RV). “Tegenwoordig kijk ik meer naar AV dan naar RV.” Hoe beter Arcadia op deze manier het juiste vochtniveau regelt, hoe energie-efficiënter de installatie kan functioneren.

Een extra flexibele laag

Bart gaf het signaal af bij Priva en bij Stolze. Priva kwam met een pilot met Priva Blue ID, een controller die Priva ook in de utiliteitsbouw inzet. “Dat onderdeeltje hebben ze gemaakt en het werkt in mijn Priva,” zegt Bart.

“We hebben goed geluisterd: wat wil je bereiken en waar loop je tegenaan?” zegt Rudy van den Berg, accountmanager Horti bij Priva. “We hebben er een nieuwe standaardregeling voor gemaakt. Een slimmere, flexibele controller dient nu als een soort vertaalslag tussen de Priva-computer en de luchtbehandelingskast. Duur maatwerk is niet nodig”.

Het installeren en in bedrijf stellen duurde een kleine week. Nu stemmen Priva en Stolze samen met Bart de laatste details af.

Licht dat meestuurt

Ook het licht moet slimmer. “Meestal gaat het over lampen,” zegt Bart. “Daar gaat de ontwikkeling heel hard in. Schakelbaar, in verschillende kleuren.”

“Arcadia streeft naar een zo efficiënt mogelijk teeltproces, waarbij het licht op de juiste momenten het juiste spectrum en de juiste intensiteit geeft,” zegt Youri de Zeeuw van Signify. “Ze hebben daarom gekozen voor de Philips GreenPower toplighting force in combinatie met het GrowWise Control System, dat geïntegreerd is in de Priva-klimaatcomputer. Dit maakt de lampen volledig stuurbaar op spectrum en intensiteit en maakt Arcadia daarmee klaar voor de toekomst.”

Elf jaar samen bouwen

De kas aan de Burgemeester van Doornlaan was in 2015 de eerste nieuwbouwkas die Stolze voor Arcadia met luchtbehandelingskasten mocht realiseren. Sindsdien realiseerde Stolze alle nieuwbouwprojecten voor Arcadia: ongeveer elke twee jaar een project, volgens dezelfde technische insteek. Ook de overstap naar LED liep via Stolze. “Persoonlijk contact, korte lijnen en oplossingsgericht. Dat vind ik het prettigst werken,” zegt Bart. “Ik zeg wel eens: dit is geen project. Dit is gewoon een samenwerking die doorloopt.”

“We gaan graag met de klant in gesprek, zodat duidelijk wordt waar hij tegenaan loopt en wat zijn ideeën zijn,” zegt Carel van Ruijven, adviseur techniek bij Stolze. “Bij Arcadia mogen we vaak in een vroeg stadium meedenken. Daardoor komen er altijd weer nieuwe ideeën naar boven. Ook tijdens de uitvoering is er ruimte voor dialoog, zodat we samen de juiste beslissingen nemen.”

Volgende stap: warmte in de grond

Tussen de drie kassen ligt het verduurzamingscentrum, met een buffertank. De aansluiting op aardwarmte komt eraan. Volgend jaar wil Arcadia warmte uit reststromen winnen en in de grond opslaan. “In de zomer opslaan en in de winter weer omhooghalen,” zegt Bart. “Een buffer trek je in de winter in een paar weken leeg. Nu is de tijd daar dat je groter moet denken. Dat kun je niet voor een kas van vier hectare doen.”

Zelf aan de slag met luchtbehandeling, licht of klimaatsturing?

Wil je elektrificeren, je LBK’s of belichting slimmer aansturen of plan je nieuwbouw? Stolze denkt mee, samen met partners als Priva en Signify. Mail naar sales@stolze.nl voor de mogelijkheden bij jouw bedrijf.